Nederland staat aan de vooravond van een grote vermogensoverdracht. Uit recent onderzoek van Van Bruggen blijkt dat de komende tientallen jaren honderden miljarden euro’s overgaan van oudere naar jongere generaties.
Veel 50-plussers hebben veel vermogen. Het zit in spaargeld en beleggingen, maar vooral in de overwaarde van hun woning. Daarmee kun je je kinderen nu al financieel helpen, bijvoorbeeld met een schenking en beperk je de toekomstige erfbelasting. In dit artikel lees je welke mogelijkheden er zijn, welke belastingen gelden en waar je op let.
We leggen dit uit aan de hand van Hugo en Trix.
- Ze zijn allebei 75 jaar en wonen in een huis dat
€ 800.000,- waard is. - Ze hebben nog een hypotheek van € 100.000,-.
- Daarnaast hebben ze ongeveer
€ 200.000,- aan spaargeld en beleggingen. - Hun pensioeninkomen is ruim voldoende voor hun vaste lasten, andere uitgaven en vakanties. Grote uitgaven verwachten ze niet meer.
- Ze hebben drie kinderen en vijf kleinkinderen.
Daarom vragen ze zich af of ze nu al geld willen schenken of beter kunnen wachten.
De voordelen van schenken tijdens je leven
Veel senioren hebben meer vermogen dan ze naar verwachting zelf nodig hebben. Met een schenking help je je kind of kleinkind financieel, bijvoorbeeld bij de aankoop van een woning of het aflossen van een schuld. Je ziet zelf wat je schenking mogelijk maakt. Bovendien verlaag je je vermogen, waardoor je erfgenamen later waarschijnlijk minder erfbelasting betalen.
Voor veel senioren is dat een belangrijke reden om al tijdens hun leven te schenken. Zo komt een groter deel van hun vermogen bij hun kinderen of kleinkinderen terecht en niet bij de Belastingdienst.
Hoeveel mag je belastingvrij schenken?
Je mag ieder jaar belastingvrij schenken. Voor Hugo en Trix betekent dit in 2026:
- Drie kinderen: € 6.908,- per kind, samen bijna € 21.000,-.
- Vijf kleinkinderen: € 2.769,- per kleinkind, samen bijna € 14.000,-.
Voor kinderen tussen 18 en 40 jaar geldt onder voorwaarden een eenmalig hogere vrijstelling van
€ 33.129,-.
Wat gebeurt er als je niets schenkt?
Als Hugo en Trix niets schenken tijdens hun leven, erven hun drie kinderen later hun vermogen. Stel dat dit € 900.000,- is:
- Ieder kind erft dan € 300.000,-.
- De vrijstelling is € 26.230 per kind.
- Ieder kind betaalt bijna € 39.000,- erfbelasting.
- Samen is dat bijna € 117.000,-. aan erfbelasting.
Door eerder te schenken, kunnen Hugo en Trix hun vermogen belastingvrij of tegen lager belastingtarief doorgeven aan de volgende generatie.
Drie belangrijke aandachtspunten bij schenken
Schenken tijdens het leven is dus vaak interessant. Het is wel belangrijk om op een paar zaken te letten:
1. Behandel je kinderen gelijk
Veel ouders vinden het belangrijk om hun kinderen gelijk te behandelen. In de praktijk is dat niet altijd eenvoudig. Misschien heeft één kind nu geld nodig voor een woning, terwijl de andere kinderen dat niet nodig hebben. Maak hierover duidelijke afspraken en bespreek die met een notaris.
2. Houd voldoende vermogen voor jezelf
Je weet niet hoe oud je wordt, welke zorg je later nodig hebt en welke onverwachte kosten je nog krijgt. Hugo en Trix hebben nu een comfortabel vermogen. Maar misschien heeft één van hen later langdurige zorg nodig. Ook kunnen ze besluiten om naar een appartement te verhuizen. Houd daarom voldoende geld achter de hand voor toekomstige uitgaven.
3. Denk ook aan een scheiding of overlijden
Veel ouders willen voorkomen dat een schenking bij een scheiding bij de ex-partner van hun kind terechtkomt. Met een uitsluitingsclausule kun je regelen dat de schenking van je kind blijft. Een notaris kan uitleggen hoe dit werkt en wat je hiervoor moet vastleggen.
De rol van de notaris
Schenken en erven hangen nauw samen. Kijk daarom niet alleen naar de schenking, maar ook naar je testament. Een notaris adviseert je bijvoorbeeld over:
- schenkingsakten;
- uitsluitingsclausules;
- schenkingen op papier;
- testamenten;
- de belastingregels bij schenken en erven.
Een notaris legt je uit wat bij jouw situatie past en wat je moet vastleggen. Zo voorkom je onduidelijkheid en eventuele discussies binnen de familie.
Wat als je vermogen vooral in je woning zit?
Veel senioren hebben relatief weinig spaargeld, maar wel veel overwaarde in hun woning. Ook Hugo en Trix herkennen dit. Er zijn verschillende manieren om een deel van de overwaarde uit je woning te halen:
– Verhuizen naar een huurwoning
Sommige senioren wonen in een grote eengezinswoning die veel onderhoud vraagt. Verhuizen naar een passende huurwoning kan dan een mogelijkheid zijn. De verhuurder zorgt voor een groot deel van het onderhoud. Na de verkoop van je woning komt de overwaarde vrij. Dit geld kun je vervolgens naar eigen inzicht gebruiken.
– Verhuizen naar een goedkopere woning
Je kunt ook een kleinere of goedkopere woning kopen die beter past bij je situatie. Dat is op de huidige woningmarkt niet altijd makkelijk. Er zijn relatief weinig seniorenwoningen. Bovendien is een andere woning niet altijd veel goedkoper.
– Een tweede hypotheek afsluiten
Heb je voldoende inkomen? Dan kun je mogelijk een tweede hypotheek afsluiten om een deel van de overwaarde uit je woning te halen. Je kunt dit geld bijvoorbeeld gebruiken voor een schenking aan je kinderen. Je betaalt wel rente over deze extra hypotheek. Deze rente is meestal niet aftrekbaar. Ook moet je geldverstrekker akkoord gaan met de nieuwe hypotheek.
Sommige geldverstrekkers stellen extra voorwaarden aan een aflossingsvrije hypotheek. Bij deze hypotheekvorm betaal je tijdens de looptijd alleen rente en los je de hypotheek aan het einde af. Soms moet je daarom kiezen voor een annuïteitenhypotheek. Daarbij betaal je iedere maand rente én aflossing.
Begin met een plan
Schenken is meer dan een keuze over belasting. Het gaat vooral om jouw financiële situatie en wat jij belangrijk vindt. Je wilt misschien je kinderen of kleinkinderen helpen, maar ook voldoende geld overhouden voor jezelf. Maak daarom eerst een plan. Kijk hoeveel vermogen je nu hebt, wat je later zelf nodig kunt hebben en welk bedrag je verantwoord kunt schenken. Zo help je de volgende generatie zonder je eigen financiële zekerheid uit het oog te verliezen.
Plan een vrijblijvende kennismaking
Heb je vragen over belastingvrij schenken? Naam dan contact op met een belastingadviseur.
Ontvang je een grote schenking voor de aankoop van een woning? Of help je jouw kind bij het kopen van een huis? Een adviseur bij jou in de buurt denkt graag met je mee over de financiële mogelijkheden.