Sterke groei startersleningen helpt starters, maar vergroot ook de druk op de woningmarkt
Wat is een starterslening?
Een starterslening is een aanvullende hypotheek boven op je reguliere hypotheek. De lening is bedoeld voor mensen die hun eerste woning kopen en er zelf gaan wonen. De lening wordt verstrekt via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). Niet elke gemeente biedt een starterslening aan en de voorwaarden verschillen per gemeente.
Een groot voordeel: de eerste drie jaar betaal je geen rente en aflossing over de starterslening. Vanaf het vierde jaar betaal je rente en aflossing, als je inkomen dat toelaat.
Het aantal startersleningen steeg in 2025 van 7.100 naar 8.132. Dat is een stijging van 15%. Bijna 7% van alle starters kocht in 2025 een woning mede dankzij een starterslening. Daarmee speelt de starterslening een steeds grotere rol op de Nederlandse woningmarkt.
Sinds 2022 neemt het aantal startersleningen snel toe. Tegelijkertijd groeit het gemiddelde leenbedrag nauwelijks meer. In 2025 bedroeg de gemiddelde starterslening € 36.000,-.
Grote verschillen tussen regio’s
De verschillen tussen provincies zijn groot. In Groningen, Friesland, Drenthe, Limburg en Zeeland ligt de gemiddelde koopsom van een woning met een starterslening tussen € 244.000,- en € 265.000,-. In Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht, Flevoland, Noord-Brabant en Gelderland ligt de gemiddelde koopsom tussen € 324.000,- en € 336.000,-.
Startersleningen zijn vooral voor jonge singles een uitkomst. 7 op de 10 startersleningen zijn voor een single, terwijl dit voor de markt slechts 1 op de 4 is. De gemiddelde leeftijd van een starter is 27,6 jaar.
Recordjaar door verkoop van huurwoningen
De sterke groei komt vooral door de uitpondingsgolf in 2025. Particuliere beleggers verkochten veel huurwoningen. Vooral starters kochten deze woningen, vaak appartementen in het betaalbare segment.
Deze woningen zijn vaak minder goed onderhouden en minder energiezuinig. Dat is ook zichtbaar in de energielabels. Van de gekochte woningen met een starterslening heeft 1 op de 5 woningen een energielabel E, F of G. Ook het aandeel woningen met energielabel C en D ligt hoger dan gemiddeld. Dat bedraagt respectievelijk 29,0% en 11,9%.
Waarom startersleningen individueel aantrekkelijk zijn
Voor veel starters maakt de starterslening het verschil tussen wel of geen koopwoning. De lening biedt verschillende voordelen:
- De starterslening vult je hypotheek aan, zodat je meer financiële ruimte hebt om je eerste woning te kopen.
- De eerste drie jaar betaal je geen maandlasten voor de starterslening. Vanaf het vierde jaar betaal je rente en aflossing, als je inkomen dat toelaat.
- Starters krijgen eerder toegang tot de koopwoningmarkt.
De starterslening is vaak de eerste stap naar een eigen woning en woningcarrière. Zonder deze regeling hadden veel starters geen koopwoning kunnen kopen. Binnen zes jaar heeft de helft van de starters de lening alweer beëindigd. Door een hoger inkomen of de waardestijging van hun woning kunnen zij zelfstandig een volgende stap zetten op de woningmarkt. Daardoor blijven de kosten voor gemeenten in de praktijk beperkt.
De starterslening kent ook een keerzijde
Wat goed is voor de individuele starter, kan daardoor minder gunstig zijn voor starters als groep. De gevolgen zijn duidelijk:
- Hogere instapprijzen.
- Meer afhankelijkheid van aanvullende financiering.
- Minder betaalbare koopwoningen voor toekomstige starters.
Verwachting: minder startersleningen (zeker in 2027)
Wij verwachten dat het aantal startersleningen in de loop van 2026 afneemt. Vooral in 2027 komen waarschijnlijk minder woningen beschikbaar in het starterssegment.
Een belangrijke oorzaak is dat verhuurders minder voormalige huurwoningen verkopen. Veel verhuurders die wilden verkopen, deden dat de afgelopen jaren al. Daarnaast mogen verhuurders sinds 1 juli 2024 in principe geen tijdelijke huurcontracten meer afsluiten. De laatste huurcontracten van twee jaar liepen op 1 juli 2026 af. Daardoor zijn verhuurders vaker afhankelijk van het moment waarop een huurder zelf vertrekt. Een verhuurde woning verkopen is meestal financieel minder aantrekkelijk. Verkoop aan de zittende huurder is een alternatief, maar niet iedere huurder wil of kan een woning kopen. Bovendien levert de verkoop aan een zittende huurder minder op dan verkoop op de vrije markt.
Conclusie
De sterke groei van de startersleningen in 2025 laat zien hoe belangrijk deze regeling is geworden. Voor veel starters is de lening de sleutel tot een eerste koopwoning.
Tegelijkertijd laat de ontwikkeling zien dat de woningmarkt onder grote druk staat. Er zijn te weinig betaalbare starterswoningen, de prijzen blijven stijgen en veel starters hebben extra financiële steun nodig om een woning te kunnen kopen.
De starterslening is daarmee een waardevol hulpmiddel voor individuele starters. Tegelijkertijd laat de regeling zien dat het echte probleem, het tekort aan betaalbare koopwoningen, nog altijd niet is opgelost.